25/3/21

60 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΛΕΧΑΙΝΩΝ ΚΑΙ Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΗΜΗΣΙΑΝΟΣ

Σαν χθες 24 Μαρτίου 1963 έγιναν τα εγκαίνια της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Λεχαινών."Την ίδρυσε με γενναία δωρεά βιβλίων το εκλεκτό τέκνο των Λεχαινών, ρέκτης της Τέχνης και της Επιστήμης, ο οφθαλμίατρος Βασίλειος Ηλία Δημησιάνος.Στη σεμνή γιορτή των εγκαινίων παρέστησαν οι αρχές των Λεχαινών,φίλοι των Γραμμάτων από τον κάμπο και πλήθος κόσμου.Μετά τον αγιασμό ο δήμαρχος Ανδρέας Τρυφωνόπουλος εξέφρασε δημόσια τις ευχαριστίες του κοινού των Λεχαινών στον δωρητή.Οι δε Γυμνασιάρχης Λεχαινών Θ.Ψυχάρης, ο Επιθεωρητήςς Δημοτ. Σχολείων Λεχαινών Κ.Ξαρλής, ο πολιτευτής Ι.Ηλιόπουλος και ο πρόεδρος της Βιβλιοθήκης Αμαλιάδας Κωστάκης Αποστολόπουλοες εξήραν την σημασιαν της δωρεάς για την καλλλιέργειαν του πνεύματος στα Λεχαινά, ο δε διευθυντής μας Ντίνος Δ.Ψυχογιός, σαν κύριος ομιλητής ανέπτυξε το θέμα "Το Πνεύμα στην Ηλεία"...." γράφει στα Ηλειακά του ο εκδότης του Ντίνος Ψυχογιός (τχ. ΚΒ΄1963). Τί είχε προηγηθεί όμως ,το γράφει ο ίδιος ο Ντίνος Ψυχογιός στο τεύχος ΙΗ΄/1959 του ίδιου περιοδικού, δηλαδή τέσσερα χρόνια πριν:" Τα Λεχαινά σύντομα θα αποκτήσουν την Βιβλιοθήκη τους χάρις στην πολύτιμη μα και ευγενική προσφορά του εκλεκτού τέκνου τους και διακεκριμένου Οφθαλμιάτρου της Αθήνας Βασιλ.Η Δημησιάνου.Ρέκτης των Γραμμάτων και φιλότεχνος ο κ.Δημησιάνος, κάνει την γενναία τούτη προσφορά στην γενέτειρά του, από άμετρη αγάπη και στοργή. Ήδη έχει αποστείλει άνω των 700 τόμων διαλεχτών πανάκριβων και ομοιόμορφα βιβλιοδετημένων βιβλίων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι περί τους 200 τόμοι πολυτελούς έκδοσης αποκλειστικά αφιερωμένοι στην Τέχνη.Είναι μια συλλογή, σωστά καλλιτεχνήματα, που σπάνια συναντάται ακόμη και στις καλά καταρτισμένες βιβλιοθήκες. Η Βιβλιοθήκη δωρήθηκε στον Δήμο Λεχαινών και η οργάνωσή της και λειτουργία της ανετέθη από τον δωρητή στον Διευθυντή μας.Τα Λεχαινά εκτιμώντα την πολύτιμη προσφορά(που κάθε χρόνο θα συνεχίζεται από τον κ.Δημησιάνο με 300-500 τόμους)θα καταβάλουν, είμαστε βέβαιοι,κάθε φιλότιμο προσπάθεια να φανούν αντάξιοι και του δυσαπόχτητου Δώρου και των προσδοκιών του εκλεκτού τέκνου τους για την αξιοπόίηση της προσφοράς τους". Από το 1959 πέρασαν σχεδόν δύο χρόνια και στις 5/6/1961 το Δημοτικό Συμβούλιο Λεχαινών απεφάσισε την ίδρυση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης με την 25/1961 απόφασή του περί συστάσεως Νομικού Προσώπου με την ονομασίαν "Δημοτική Βιβλιθήκη Λεχαινών", επί Δημαρχίας Ανδρέα Τρυφωνόπουλου.Μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου:Δημήτριος Μπαλαούρας, Νικόλαος Ζαροκανέλλος, Χρήστος Βεσκούκης,Παναγιώτης Κεφάλας, Κων/νος Σερέτης, Άγγελος Ζαπάντης.Η απόφαση αυτή δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 211/3.11.1961.Τροποποιήθηκε το 1985 με την 2/1985 απόφαση του Δ.Σ. Λεχαινών, ώστε να διοικείται από 5 μελές ΔΣ θα το αποτελούν ο Δήμαρχος, δύο δημοτικοί σύμβουλοι και δύο δημότες.(Ορίστηκαν αντιστοίχως οι Θανάσης Τσάγκος, Νίκος Σεφερλής, Βαγγέλης Μπαλαούρας,Τάκης Λαϊνάς και Δημήτρης Χριστοφίδης) και να επιχορηγείται από τον Δήμο με 100000 δρχ τουλάχιστον, ετη ΒΑΣΙΛΗΣ ΔΗΜΗΣΙΑΝΟΣ (Ομιλία του Διονύση Κράγκαρη που έγινε στην τιμητική εκδήλωση για τον Βασίλη Δημησιάνο την 23/4/1979 στα πλαίσια των Καρκαβιτσείων 1979, που οργάνωσε η Μορφωτική Ένωση Λεχαινών Ανδρέας Καρκαβίτσας)
Ο Βασίλης Δημησιάνος σύνδεσε τ΄ όνομά του με την επιστήμη της Οφθαλμολογίας χάρη στην οποία απέκτησε παγκόσμια δόξα, με την πολιτική καθώς υπήρξε από τα φοιτητικά του χρόνια δραστήριο στέλεχος του εργατικού κινήματος στη χώρα μας και με τα Λεχαινά, τη γενέτειρά του, στην οποία στα τελευταία χρόνια της ζωής του θέλησε ν ΄αφιερώσει ολόκληρη την περιουσία του, δημιουργώντας κτίριο βιβλιοθήκης-πινακοθήκης με πλούσια συλλογή βιβλίων και πινάκων και ενισχύοντας με διάφορους τρόπους την πνευματική ανάπτυξη του τόπου. Ένα όμως ιατρικό ατύχημα ήταν μοιραίο για τη ζωή του κι εδώ πρέπει να αποκατασταθεί η αλήθεια. Δεν πέθανε από καρκίνο των ματιών, όπως έσπευσαν να πουν και να γράψουν διάφοροι απληροφόρητοι. Είχε πάει για εξετάσεις στη Γαλλία και στη διάρκεια μιας ακτινογραφίας (αρτηριογραφήματος) έπαθε σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο. Σε κωματώδη κατάσταση μεταφέρθηκε στην Αθήνα και μετά από λίγες ημέρες πέθανε. Η σορός του μεταφέρθηκε στα Λεχαινά που πολύ αγάπησε και τάφηκε στο μνήμα της μάνας του που τον σπούδασε με τόσες και τόσες στερήσεις. Στο μνήμα αυτό επάνω , πριν λίγα χρόνια (1955) είχε στήσει ένα άγαλμα της μάνας του, έργο του γλύπτη Χρήστου Καπράλου και είχε γράψει στη βάση του αγάλματος «Οσα σκεπάζει ο ουρανός, τόσα σκεπάζει η μάνα».(φωτό από το νεκροταφείο των Λεχαινών) Ο ξαφνικός και απροσδόκητος θάνατός του, στέρησε τα Λεχαινά από ένα μεγάλο έργο. Αλλά στο γεγονός αυτό δεν συνέβαλε μόνο ο θάνατος. Αποφασιστική στάθηκε και η συστηματική κωλυσιεργία των τότε παραγόντων των Λεχαινών στους οποίους ο Β.Δ. είχε αναθέσει από χρόνια να του βρουν οικόπεδο σε ήσυχο μέρος για να το αγοράσει και να χτίσει με δικά του χρήματα το έργο που αναφέραμε πιο πάνω. Αλλά οι τοπικοί παράγοντες, είτε από πολιτική εμπάθεια και μισαλλοδοξία είτε από αδιαφορία, δεν μπόρεσαν να βρουν ένα οικόπεδο. .Ευτυχώς όμως που ο Δ.Β πρόλαβε να συμβάλει στην ίδρυση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης κι αυτό έγινε με τις διαδοχικές δωρεές μεγάλου αριθμού βιβλίων ανεκτίμητης αξίας προς τον Δήμο (γράφουμε παραπάνω) και ζωγραφικών πινάκων μεγάλων Ελλήνων ζωγράφων(Γουναρόπουλος, Κόντογλου, Κανέλλης). Ετσι πρόλαβε να στηθεί και να λειτουργήσει η Δημοτική Βιβλιοθήκη Λεχαινών…. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ Ο Βασίλης Δημησιάνος γεννήθηκε στα Λεχαινά το 1903 ,αλλά κατάγεται από την Κεφαλλονιά (χωριό Μαυράτα) στην οποία γεννήθηκαν οι γονείς του .Οι τελευταίοι κυνηγημένοι από τη φτώχεια του νησιού, αναγκάστηκαν να έρθουν και να δουλέψουν στον πλούσιο κάμπο τους .Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στο σπίτι του Σχοινά που έχει έδώ και λίγα χρόνια γκρεμιστεί,,απέναντι από το Γυμνάσιο. Ο Β.Δ. είχε τρεις αδελφούς και δύο αδελφές. Τέλειωσε το δημοτικό σχολείο και το σχολαρχείο στα Λεχαινά. Ευτύχησε δε να έχει έναν σωστό και εμπνευσμένο σχολάρχη, τον Βασίλη Μουρίκη που τον είχε βαφτίσει κιόλας δίνοντά του τ΄ όνομά του. Ο σχολάρχης διείδε την εξυπνάδα του μικρού μαθητή του και ανάγκασε τους γονείς του να τον σπουδάσουν. Ετσι τέλειωσε το Γυμνάσιο στην Πάτρα κι αργότερα σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Μεταπτυχικαές σπουδές έκανε στη Γαλλία (Λυών) και στη Γερμανία(Χαϊλδεμβέργη).Το 1930 διορίστηκε επιμελητής στη νεοσύστατη έδρα Οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας την οποία κατείχε ο καθηγητής Φωκάς Κοσμετάτος. Το πανεπιστημιακό όμως κλίμα με τους συμβιβασμούς και τις πολιτικές ανωμαλίες της εποχής δεν ταίριαζε στον ανήσυχο και τολμηρό χαρακτήρα του Δημησιάνου. Πριν τον διώξουν με το Ιδιώνυμο και τις δηλώσεις μετανοίας, παραιτήθηκε το 1934, θέλοντας να διατηρήσει μια πολυδιάστατη αγωνιστική παρουσία στη δημόσια ζωή της Χώρας, γεγονός που αποδεικνύεται και με τη σταθερή άρνησή του να δεχθεί πανεπιστημιακή έδρα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (Ζυρίχη) σε προτάσεις που του έγιναν αργότερα. Την επιστήμη όμως την υπηρέτησε με πάθος, πήρε μέρος σε πολλά διεθνή επιστημονικά συνέδρια και έγραψε πολλές εργασίες και με ανεπανάληπτη ανθρωπιά που δίκαια του δίνει τον τίτλο του «λαϊκού γιατρού». Δίπλα στην επιστήμη ο Β.Δ. βάζει σαν σκοπό της ζωής του τον πολιτικό αγώνα .Δεν είναι μόνο ο καταξιωμένος επιστήμονας στη λαϊκή συνείδηση. Είναι ο κοινωνικός αγωνιστής που έβαλε τη ζωή του και το έργο του με συνέπεια στο προοδευτικό κίνημα της Χώρας. Μόλις γυρίζει από τις σπουδές του στο εξωτερικό γίνεται δραστήριο μέλος του κομμουνιστικού κινήματος(1928-30). Από τότε η ζωή του είναι μια διαρκής περιπέτεια, ένας αδυσώπητος αγώνας .Γνωρίζει την εξορία επί Μεταξά,(στη φωτογραφία μεταφέρεται με το βαπόρι " Μαρία Λ " στις 23/10/1935 μαζί με άλλους εξόριστους στον ΑηΣτράτη ,κάτω πρώτη σειρά αριστερά δεύτερος ο Δ.Γληνός τρίτος ο Β.Δημησιάνος τέταρτος ο Κώστας Βάρναλης) ενώ στην περίοδο της Κατοχής βγαίνει στην παρανομία, συμμετέχει ενεργά στο ΕΑΜ και φεύγει απεσταλμένος του στη Μέση Ανατολή. Εκεί συλλαμβάνεται και φυλακίζεται από τους Άγγλους και ο Π.Κανελλόπουλοες όταν περνά μαζί με τον Άρη από τα Λεχαινά (1944) ζητά πληροφορίες γι αυτόν από τους συγγενείς του. Στην περίοδο του Εμφυλίου, με τον οποίο διαφωνεί έντονα και διαχωρίζει τη θέση του, , εξορίζεται και πάλι. Αργότερα συμμετέχει στην ίδρυση της ΕΔΑ, ΄διατελεί αντιπρόεδρος στον Ελληνοσοβιετικό Σύνδεσμο, (στη φωτογραφία με τον Σοβιετικό κοσμοναύτη Γιούρι Γκαγκάριν κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 1962) κάνει ταξίδια στη Μόσχα και στο Πεκίνο μαζί με Π.Χάρη και Ι.Μ.Παναγιωτόπουλο, ενώ διατηρεί πάντα στενές σχέσεις με πλήθος πολιτικών, καλλιτεχνών και διανοουμένων. Απόδειξη της σχέσης του με τους καλλιτέχνες και λογοτέχνες είναι η τεράστια βιβλιοθήκη που διατηρούσε και το πλήθος των πινάκων που κατείχε. Τα Λεχαινά δεν ξέχασαν τον Βασίλη Δημησιάνο. Ήδη από το 1976 μια κεντρική οδός της γενέτειράς του φέρει τ΄ όνομά του... Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ Η Βιβλιοθήκη αρχικώς στεγάστηκε στο ισόγειο της οικίας (έχει κατεδαφισθεί από χρόνια) Θ.Μπρέζα επί της πλατείας Χατζηγιάννη. Μετά την κατασκευή του νέου δημαρχείου επί δικτατορίας μεταφέρθηκε στην ισόγειο αίθουσά του. Επί δημαρχίας Δ.Χατζηγιάννη μεταφέρθηκε στον δεύτερο όροφο του δημαρχείου και από κει (επί δημαρχίας Δ. Αρβανίτη) σε νοικιασμένη αίθουσα του κτιρίου Μαστροβασίλη, όπου τη λειτουργία της έχει αναλάβει ο «΄Ομιλος Φίλων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Λεχαινών». Ελπίζουμε να ολοκληρωθεί σύντομα ο ΑΣΟ, ώστε η Δημοτική Βιβλιοθήκη να αποκτήσει μόνιμη και κατάλληλη στέγη για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της νέας εποχής. (ΚΕΙΜΕΝΟ ΥΠΟ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ) ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΡΑΓΚΑΡΗΣ

10/1/21

>ΠΡΙΝ 50 ΧΡΟΝΙΑ!Γενάρης 1971.Καραντίνα τότε σκληρή-στρατιωτική δικτατορία.Νέοι εμείς ιδρύουμε τον Σύλλογο.Μορφωτική και Ψυχαγωγική Ενωση Λεχαινών ο Ανδρέας Καρκαβίτσας.Τον ίδιο χρόνο με τροποοίηση του καταστατικού αφαιρείται απί την επωνυμία η λέξη "Ψυχαγωγική").Την πρωτοβουλία την παίρνει μια παρέα φοιτητών, αποφοίτων της τάξης 1965 του Λυκείου Λεχαινών ,που το 1963 είχαμε εκδώσει μαθητικό περιοδικό με τον τίτλο "Νέα Γενιά".(Αγνούσαμε τότε παντελώς ότι έτσι λεγότανα και το περιοδικό της ΕΠΟΝ).Μετά από λίγα τεύχη ο τότε, πολύ καλός, Γυμνασιάρχης Θ.Ψυχάρης,ο οποίος στην αρχή επαίνεσε ενθουσιωδώς την πρωτοβουλία μας, υπέκυψε σε ...πιέσεις και μας ζήτησε ευγενικά να το σταματήσουμε γιατί,όπως μας είπε , χρειαζόταν άδεια από το υπουργείο Παιδείας). Τον ίδιο μήνα κυκλοφορεί και το περιοδικό μας".Ανδρέας Καρκαβίτσας".Στην αρχή πολυγραφημένο.Το τελευταίο τχ 22-24 τον Δεκέμβρη του 1972 αφιερωμένο στις φοιτητικές κινητοποιήσεις.Αυτό ήταν το πρώτο περιοδικό του Συλλόγου ,το δεύτερο ο "Διάλογος" κυκλοφόρησε το 1978.ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ekparadromis.wordpress.com/τοπικός-πολιτισμός/περιοδικό-ανδρέας-καρκαβίτσας/

1/1/21

Η ΝΕΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΛΑΔΑ "Λεύκωμα" Από τις εκδόσεις "Το Δόντι" μόλις κυκλοφόρησε σε δεύτερη έκδοση (πρώτη έκδοση Γαβριηλίδης 2020) η νέα ποιητική συλλογή του ποιητή Βασίλη Λαδά "Λεύκωμα" που το εξώφυλλό του κοσμεί πίνακας του Μοντιλιάνι.Σε τρεις ενότητες που τις επιγράφει με αλλότριους στίχους "Του έρωτα οι μπόρεσες και τση φιλιάς η χάρη" (Ερωτόκριτος),"Η σκοτεινάγρα του βυθού ξεχνιέται στον αφρό" (Γ.Σεφέρης) και "Θα σ΄το γυρίσω να το πω αλλιώς το μοιρολόι" (Δημοτικό), η νέα συλλογή του Βασίλη Λαδά περιέχει 36 ποιήματα, που έρχονται να προστεθούν,καρποί της κατακτημένης ποιητικής του ωριμότητας και των σύγχρονων προβληματισμών και ενασχολήσεών του , σε αυτά των προηγούμενων δέκα ποιητικών συλλογών του, ( καλύπτουν περίπου 50 χρόνια αδιάλειπτης δημιουργίας) που επεκτείνεται και με το αξιόλογο και βραβευμένο πεζογραφικό του έργο. Ενα μικρό δείγμα:"Σαν τον χαρταετό που πέταξε ένα αλητάκι/και στάθηκε αγέρωχος απέναντι στον άνεμο/ενώ οι άλλοι έπεφταν και τσακίζονταν στις οικοδομές/σαν τον χαρταετό που τέντωνε τον σπάγκο να φύγει/πληγώνοντας στο χέρι το αλητάκι/μέχρι που του ΄φυγε και χάθηκε στον ουρανό/σαν αυτόν τον χαρταετό σε θυμάμαι/που νίκησες τον άνεμο και πλήγωσες το χέρι που σε κρατούσε." Υ.Γ.Με την ευκαιρία επισημαίνω και ένα εκτεταμένο και περιεκτικό κείμενο του Βασίλη Λαδά με τίτλο "Το φάσμα του Νίκου Καχτίτση" στο αφιέρωμα του περιοδικού "Μανδραγόρας" (τχ 63/2020) για τα 50 χρόνια από το θάνατο (1970) του σπουδαίου Ηλείου συγγραφέα.Δυστυχώς η πανδημία δεν μας επέτρεψε να πραγματοποιήσουμε τις εκδηλώσεις που είχαμε προγραμματίσει στη μνήμη του, εδώ στην Ηλεία και στην Πάτρα. Δ.Κ.

30/10/20

 Ντίνος Ψυχογιός: Το «Χρονικό» από το αλβανικό μέτωπο

 
80 χρόνια μετά, τα παιδιά και τα εγγόνια του δημοσιεύουν το ημερολόγιό του από τον Ελληνο-Ιταλικό Πόλεμο

Ο Ντίνος Ψυχογιός (1915 - 1982) ήταν δημόσιος υπάλληλος για το ζην, λαογράφος και ιστορικός για το ευ ζην. Γεννήθηκε στην Ηλεία (Νεοχώριον Λεχαινών, Δήμου Ανδραβίδας-Κυλλήνης σήμερα) όπου και πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του. Απόφοιτος του τότε οκτατάξιου γυμνασίου, αφού έκανε τη στρατιωτική του θητεία, προσλήφθηκε στο Δημόσιο το 1940 και διορίστηκε υπάλληλος στους Φιλιάτες Θεσπρωτίας, στο Δημόσιο Ταμείο. Εκεί τον βρήκε ο πόλεμος, για τούτο και η πρώτη εγγραφή στο ημερολόγιο είναι εκεί (Φιλιάτι, λέγονται οι Φιλιάτες στο τοπικό ιδίωμα). Μόλις τελειώνει ο πόλεμος αναλαμβάνει υπηρεσία για λίγο στη Λευκάδα όπου γράφει και το Χρονικό, αλλά φεύγουν γρήγορα μαζί με τη μητέρα μου και επιστρέφουν στο Νιοχώρι γιατί ήταν αδύνατον να ζήσουν εκεί με τον κατοχικό μισθό του. Μετά την απελευθέρωση εργάζεται αρχικά στην Αμαλιάδα και στη συνέχεια στο Δημόσιο Ταμείο Λεχαινών, από όπου θα φύγει (διευθυντής πια) για την  Αθήνα το 1962: εκεί θα ξεκινούσαν ένα-ένα τα έξι παιδιά του Ντίνου και της Σίας τις πανεπιστημιακές τους σπουδές. Το 1972 μετατίθεται δυσμενώς στην Κρήτη από τη χούντα, από όπου θα επανέλθει με τη μεταπολίτευση.

Πριν τον πόλεμο δημοσίευσε ποιήματα και πεζά σε περιοδικά και εφημερίδες του Πύργου και της Ζακύνθου. Το 1949 εξέδωσε τη μελέτη Ποιμενικά της Ηλείας, ένα χρόνο αργότερα τον Κώδικα της Παναγίας της Λεχαινίτισσας και τα Λεχαινά και στη συνέχεια τα Ηλειώτικα Παιδοκόμια, Τα πατριαρχικά σιγίλλια της Μονής Βλαχέραινας Ηλείας, και το μεταθανάτιο Περί γοητειών και μαντείας.

Έργο ζωής ήταν τα Ηλειακά, «τριμηνιαίο περιοδικό λαογραφικής, ιστορικής και γλωσσικής σπουδής της Ηλείας». Εκδόθηκε αρχικά από το 1951 ως το 1962 και στη συνέχεια από το 1977 ως τον θάνατό του, το 1982. Συνολικά 31 τεύχη, κάπου 1.300 σελίδες με πολύτιμο περιεχόμενο για τον παραδοσιακό πολιτισμό και την ιστορία της Ηλείας, όλες σχεδόν γραμμένες από τον ίδιο – βοηθούσαμε όμως και τα παιδιά: τυλίγαμε το περιοδικό σε χειροποίητους «φακέλους» και κολλάγαμε τα γραμματόσημα για να το ταχυδρομήσει στους συνδρομητές. Το 2008 επανεκδόθηκαν όλα τα τεύχη των Ηλειακών σε δύο τόμους από τις εκδόσεις Βιβλιοπανόραμα, στην Αμαλιάδα. Το 2018, το Γυμνάσιο Νεοχωρίου ονομάστηκε «Ντίνος Ψυχογιός» προς τιμήν του.

Κατά τα άλλα, πέρα από τις λόγιες ενασχολήσεις του, ο πατέρας μας ήταν κεντρώος δημοκράτης, πατριδολάτρης και ευσυνείδητος δημόσιος υπάλληλος. Δεν είχε σε μεγάλη υπόληψη τους πολιτικούς και την πολιτική – χωρίς όμως να αμφισβητεί  την αναγκαιότητά τους.

Όνειρό του ήταν να γίνει γεωπόνος – δεν τα κατάφερε, τον έκοψαν στις εισαγωγικές εξετάσεις με μηδέν στην έκθεση γιατί ήταν στη δημοτική. Έτσι μας έλεγε – δεν τον πολυπίστευα, νόμιζα πως έφταιγε ο –έκδηλος στο Χρονικό– έρωτάς του για τη μητέρα μας, (Σία Μανιάτη – Ψυχογιού), που δεν τον άφηνε να στρωθεί να διαβάσει. Όμως, μετά τον θάνατό του ανακάλυψα χρονογράφημα του Παύλου Παλαιολόγου στο Βήμα που αναφερόταν ακριβώς στην περίπτωσή του και κατακεραύνωνε τους γλωσσαμύντορες της τότε Ανωτάτης Γεωπονικής Σχολής που είχαν μηδενίσει τον δημοτικιστή Ντίνο Ψυχογιό. Ένιωσα τύψεις που δεν τον είχα πιστέψει.

Ξέραμε ότι υπάρχει το ημερολόγιό του από τον Πόλεμο, θυμάμαι να μας διαβάζει (ή να αφηγείται;) τη σκηνή όπου κατρακυλά νύχτα πάνω στο χιόνι από την «Τραπεζίνα» (Τρεμπεσίνα έχει καθιερωθεί να γράφεται το αλβανικό βουνό) στην εγγραφή της 10/3/41. Δεν θέλησε ο ίδιος να δημοσιεύσει το Χρονικό όσο ζούσε, μάλλον επειδή το αντιηρωικό και ανθρώπινο κείμενο δεν ταίριαζε με τις μεγαλοστομίες των επίσημων λόγων, τη μεγαλοπρέπεια των παρελάσεων, τις επικολυρικές αφηγήσεις. Η ειλικρίνεια των περιγραφών, η δημοσιοποίηση των σκέψεων και των συναισθημάτων είναι ενοχλητικές συνήθως για την επίσημη, τη δημόσια ιστορία. Αν ήταν λογοτέχνης και όχι λόγιος, ίσως είχε γράψει τη Ζωή εν Τάφω του 1940-41.


Η γραμμή του ελληνο-ιταλικού μετώπου κατά τις ημέρες που ο Ντίνος Ψυχογιός βρισκόταν εκεί. Μπροστά από τη γαλάζια «Κατεχόμενη Γραμμή», στο μέσον περίπου του χάρτη, βρίσκονται τα δύο βουνά Σεντέλι και Τρεμπεσίνα (ο Ντίνος Ψυχογιός το εξελληνίζει σε «Τραπεζίνα») όπου έδωσε φονικές μάχες και αποδεκατίστηκε ο λόχος του

 

Φέτος, που κλείνουν 80 χρόνια από τότε που έζησε όλα αυτά, αποφασίσαμε παιδιά και εγγόνια του πως είναι καιρός να το δημοσιεύσουμε.
Δημήτρης Ψυχογιός

 





ΕΔΩ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ





«Πηγή: https://www.athensvoice.gr/gallery/687828_ntinos-psyhogios-hroniko-apo-alvaniko-metopo?fbclid=IwAR1zXMSxiXzO_v1G2XD7CnUv6e00uq5YOdpNg7w7updLyYY1AP3QBgfkeYw»